MOTIVATIE

 

MOTIVATIE VOOR DEZE CAMPAGNE
 

Natuurpunt, Sea Shepherd Belgium, Sea First België en BlueShark slaan de handen in elkaar voor een veilige, duurzame en diervriendelijke Belgische kust en eisen daarom een onmiddellijk verbod op het recreatieve gebruik van kieuw- en warrelnetten op Belgische stranden.


Samenvatting:

België is krachtens de Habitatrichtlijn van de Europese Unie (EU) verplicht recreatieve kieuw- en warrelnetten te verbieden vanwege de herhaalde bijvangst van strikt beschermde zeezoogdieren zoals bruinvissen. De dieren verdrinken in deze netten op een zinloze en wrede manier. De EU dreigt met sancties tegen België als het de richtlijn naast zich blijft neerleggen. Dat zulke netten vandaag nog gebruikt worden voor recreatie staat trouwens in schril contrast met de duurzaamheidsinspanningen van het Belgische visserijbeleid. Daarnaast betekenen ze oneerlijke concurrentie voor de beroepsvissers en zijn ze gevaarlijk voor strandrecreanten, kinderen en dieren.
 

Argumenten:

  1. Dankzij de Habitatrichtlijn van de Europese Unie is de bruinvis een beschermde soort die onder het strengste beschermingsregime valt. Dat betekent dat de lidstaten verplicht zijn alle nodige maatregelen te nemen om herhaalde bijvangsten te voorkomen. Onze federale overheid nam haar verantwoordelijkheid en vaardigde in 2001 een verbod uit op het recreatieve gebruik van kieuw- en warrelnetten onder de laagwaterlijn. Maar boven de laagwaterlijn maken de Vlaamse regering en de burgemeesters van de kustplaatsen de dienst uit en die verzaken aan hun plicht om actie te ondernemen. Sinds 2003 werd België hiervoor al meermaals op de vingers getikt door Europa. In 2007 werd ons land zelfs formeel in gebreke gesteld met waarschuwingen voor sancties zoals vervolging en boetes. De klacht werd voorlopig geseponeerd nadat België beloofde het probleem aan te pakken met een nieuw Soortenbesluit. Dat Soortenbesluit voorziet in de mogelijkheid om een soortbeschermingsplan op te maken, ook voor de bruinvis en is ondertussen al sinds 2009 van kracht. De Vlaamse minister van Natuur is bevoegd om dit soortbeschermingsplan op te starten. Ondanks de richtlijn en herhaalde verwittigingen van de EU werd het soortbeschermingsplan tot op heden niet opgestart. 

  2. De wetgeving rond recreatieve warrelnetten is op z’n zachtst gezegd verwarrend te noemen: naast een ministerieel Besluit dat een aantal beperkingen oplegt, heeft elke gemeente haar eigen verordeningen in haar gemeentelijk strandvisreglement. Dat betekent dat het reglement voor het plaatsen van de netten binnen elke kustgemeente verschilt. Zowel voor de politie als voor de recreatieve vissers leidt dat tot verwarring over de exacte plaatsen waar vissen met warrelnetten nu wel of niet mag, wat adequate handhaving van de reglementeringen quasi onmogelijk maakt. De Vlaamse minister voor Visserij is gemachtigd om een verbod in te voeren voor heel Vlaanderen. Dat zou de naleving en handhaving een stuk eenvoudiger maken.
     
  3. De inventarisatie van het gebruik van de warrelnetten aan onze kust loopt spaak: de Dienst Zeevisserij van de Vlaamse overheid inventariseerde in 2011 voor de kuststrook tussen Oostende en Zeebrugge slechts 21 warrelnetten, terwijl er in de gemeente De Haan alleen al 100 warrelnetten waren geregistreerd. (Bron: Vlaams Parlement Handelingen Plenaire Vergadering van 21 december 2011). Op basis van foutieve cijfers kan de werkelijke impact van het gebruik van deze netten op het mariene ecosysteem van onze kustwateren onmogelijk grondig worden geëvalueerd.
     
  4. De recreatieve netten worden ook in het voorjaar geplaatst wanneer belangrijke vissoorten zoals tong en schol in het strandwater kuitschieten. De volgende generaties van deze vissen worden hierdoor weggevangen door recreanten terwijl de beroepsvisserij subsidies nodig heeft doordat de vangsten steeds kleiner worden. Het toegestane gebruik van deze netten staat dan ook haaks op de inspanningen van de overheid om de visstocks te herstellen.
     
  5. Een verbod op het gebruik van kieuw- en warrelnetten staat recreatieve visserij aan onze kust geenszins in de weg. Er bestaan voor sportvissers heel wat alternatieven zoals het vissen met hengels, platte netten of fuiknetten.
     
  6. Kieuw- en warrelnetten zijn dermate efficiënt dat ze het recreatieve karakter overschrijden. De vangsten met kieuw- en warrelnetten zijn in sommige periodes van het jaar zo groot dat het onmogelijk nog kan gaan om vangst voor thuisconsumptie en de activiteit zelfs in competitie treedt met de beroepsvisserij. Deze op het strand gebruikte visserijtechniek worden in binnenwateren trouwens vaak als stroperij beschouwd. (Bron: Informatienota van het KBIN van 18 september 2013).

  7. Kieuw- en warrelnetten betekenen een reëel gevaar voor strandrecreanten, duikers en surfers. In het verleden werd trouwens al de “bijvangst van een hond” geregistreerd (Bron: Dossier warrelnetten Kustwerkgroep Natuurpunt, 2011). Bovendien worden de netten opgericht met behulp van stokken, staken, ankers, lijnen met haken of zelfs door gebruik te maken van beton, waardoor strandrecreanten ernstig gewond kunnen raken.
     
  8. De netten zijn ook uiterst destructief voor het mariene leven wanneer ze losraken van het strand. Eenmaal op drift blijven deze kieuw- en warrelnetten als ‘spooknetten’ immers dag na dag en jaar na jaar voortdurend slachtoffers maken bij het onderwaterleven.
     
  9. Elk jaar opnieuw worden strikt beschermde bruinvissen en andere zeezoogdieren het slachtoffer van de warrel- en kieuwnetten die op de laagwaterlijn worden geplaatst. Zo kon van 26 bruinvissen die tussen januari en september 2013 op onze kust aanspoelden wetenschappelijk worden vastgesteld dat ze als bijvangst verstrikt en verdronken waren – vele daarvan zonder twijfel in de warrel- of kieuwnetten die werden opgetrokken door strandvissers. (Bronnen: Informatienota van het KBIN van 18 september 2013 en IFAW-rapport ‘The harbour porpoise in the southern North Sea’).
     
  10. Bruinvissen en zeehonden spelen een belangrijke rol in het mariene ecosysteem van de Noordzee. Als roofdieren aan de top van de voedselketen zorgen ze voor een gezonde genenpoel bij hun prooien door het wegnemen van oude en zieke dieren. Talloze wetenschappelijke studies tonen aan dat een verlaging van het aantal roofdieren in een gebied resulteert in een afnemen van de commerciële visstocks binnen dat gebied.
     
  11. Ten slotte is het verdrinken van deze uiterst intelligente dolfijnachtigen en andere zeezoogdieren een kwestie van dierenwelzijn. Bij onderzoek en autopsie van deze bijgevangen dieren worden vaak belangrijke verwondingen opgemerkt die het gevolg zijn van een langdurige en verbeten doodsstrijd (Bron: KBIN).


Om al deze redenen zeggen Natuurpunt, Sea Shepherd België, Sea First België en BlueShark: genoeg is genoeg!
Genoeg weggevaagde generaties van belangrijke vissoorten, genoeg zinloos verdronken dieren en genoeg veronachtzaming van ons aller leefmilieu!

Weg met de kieuw- en warrelnetten op Belgische stranden, en wel nu!


“Wij erven de aarde niet van onze voorouders, maar lenen haar van onze kinderen.
(Moses Henry Cass)